Ayın Kitap Önerisi&Tahlili: Bilim Tarihi Sohbetleri -Fuat SEZGİN (Söyleşi: Sefer TURAN)

Fuat Sezgin adını duyunca aklınıza ne geliyor? Hani şu günde 18 saat çalışan ama ihtiyarladığı için çalışma saatini 16 saate düşüren bilim insanımız. Böyle söyleyince belki hatırlarsınız. İslam Bilimler Tarihi diyenlerin olduğunu düşünüyorum. Bilim Tarihi aklına gelmeyenler üzülmesin. Ben de Fuat Sezgini bu kitapla tanıdım daha önce 18 saat çalışan bilim adamı diye biliyordum.

24 Ekim 1924 yılında Bitlis’te doğan Fuat Sezgin Ağrı ve Erzurum’da ilkokul ve lise eğitimini tamamlıyor. Mühendis olma hayaliyle geldiği İstanbul’da Alman şarkiyatçı Hellmut Ritter’in seminerine katıldıktan sonra fikrini değiştirip Şarkiyat Araştırmaları Enstitüsünde Arap ve Fars Filoloji bölümüne kayıt yaptırıyor. Üniversitede okurken İkinci Dünya Savaşı nedeniyle eğitime 6 aylık bir ara veriliyor. Fuat Sezgin bu sürede Taberi tefsirini Arapça okumaya çalışarak Arapça öğreniyor. Lisanstan mezun olduktan sonra bir yandan tezlerini yazıp bir yandan da üniversitelerde çalışıyor. Ancak 1960 darbesinden sonra, resmi gazetede adı 147 akademisyenin arasında yayımlanınca üniversiteden atılıyor. Ve akademik çalışmalarına devam etmek için ülkesinden ayrılmaya mecbur kalıp Almanya’ya gidiyor.

Sefer Turan, Fuat Sezgin’le uzun aralarla yaptığı söyleşisinde bazı küçük tekrarlara düşse de (zaman farkından dolayı) bu tekrarlar bana sıkıcı gelmedi. Almanya’ya nasıl gittiği, nasıl evlendiği, nasıl çalıştığı ve yemek yemek için ne kadar zaman ayırdığı gibi bilgileri bulabildiğiniz kitapta, Fuat Sezgin’in çalışma azmini her sayfada hayran hayran okuyabiliyorsunuz. Peki onun çalışma azmi nereden geliyordu?

“İlkokula girişimin ikinci veya üçüncü haftasında bize dünyanın yuvarlaklığını anlatan hanım hocamız, İslam bilginlerinin dünyanın bir öküzün boynuzunda taşındığına inandığını öğretiyordu. Ben zavallı çocuk, 30 yıl kadar sonra Müslümanların, Ekvator’un uzunluğunu daha 9. Yüzyılda birkaç metodla 40.000 km kadar ölçebildiklerini öğreneceğimi nasıl bilebilirdim?”

Not: Günümüz ölçümlerine göre ekvatorun uzunluğu 40.076 km’dir.

Sahi siz biliyor musunuz, 17. yy ortalarına kadar Müslümanların bilimler tarihinde lider konumda olduğunu? Ve oryantalist Goldziher’in (zannediyorum) ilk defa ortaya attığı “Gazali’den sonra İslam’da bilim bitti çünkü Gazali felsefeyi bitirdi” tarzında bir iddianın yıllar boyunca benimsendiğini ve kabul gördüğünü? (İşin en ilginç tarafı ise araştırmadan bu iddianın aynen kabul edilişi.) Fuat Sezgin hoca araştırmalarına İslamiyetin ilk yıllarından başlıyor ve disiplinli bir şekilde incelemelerini kendi yüzyılına kadar ilerletiyor. Çalıştığı her evrakı, çalışma konusuna göre ciltliyor veya ciltletiyor. Hocanın bazı eserleri Türkçe’ye çevrilse de asıl çalışması olan 18 ciltlik Arap-İslam Bilimler Tarihi’nin henüz Türkçesi mevcut değil.(İlk cildi tercüme edilmiş.) Bu konulara meraklı olanlar, hocanın farklı zaman ve mekanlarda verdiği konferans ve seminerlerin yazılı hallerinden oluşan Bilim Tarihi Sohbetleri Fuat Sezgin adlı kitabı ve daha da ilgili olanlar hocanın 5 ciltlik İslam’da Bilim ve Teknik (Tüba pdf halini erişime açmış) eserini okuyabilirler. Eğer Gazali’den sonra İslam coğrafyasında felsefenin bittiğini sanıyorsanız, İbrahim Halil Üçer hocanın öncülüğünde oluşturulmuş 3 ciltlik İslam Düşünce Atlası eserini okuyun kesinlikle, yoksa temelsiz iddialar üzerine inşa edilen fikirler gibi olur düşünce yapınız.

Bu yazımla, sizin ilginizi Prof. Dr. Fuat Sezgin hocanın hayatına ve eserlerine çekebilir ve sizi bu alanda okumalar yapmaya teşvik edebilirim belki. 🙂

haticenurunkitaplığı tarafından yayımlandı

Kitap okumayı ve kitaplar hakkında konuşmayı seviyorum :)

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: